Natuur, mystiek en de mens – Theresa van Avila inspireert nog steeds.Als bosbadgids en kunsthistorika ben ik gefascineerd door hoe natuurlijke wereld al eeuwenlang inspireert bij het vinden van inzicht, gezondheid en zelfontplooiing. In de afgelopen eeuwen zijn er talloze manieren ontwikkeld om die diepe verbinding met de natuur te beleven, elk met hun eigen rituelen en betekenissen.
Onlangs bracht ik een bezoek aan een middeleeuwse kloostertuin in Venetië, waar mystiek en natuur elkaar ontmoeten. De tuin door als spiegel voor onze eigen innerlijke reis. Ik kreeg een prive toer van een pater die me meenam in de gedachtenwereld van Theresa van Avila.
Benieuwd hoe natuur, mystiek en het bosbaden samenkomen? Ik deel mijn ervaring en inzichten graag verder!
– – –
In de hectiek van Venetië, direct naast het station, ligt een kleine, verborgen wereld die slechts enkelen betreden: de middeleeuwse tuin van de karmelietessen, gesticht in de vijftiende eeuw. Dit is geen gewone tuin, vertelde pater Hernandez me, die mij persoonlijk rondleidde nadat mijn voorbereidingen wat minder soepel verliepen dan gehoopt. Met een vriendelijke glimlach en een ontwapenend gebaar wuifde hij mijn excuses weg. En zo begon ik aan een onverwachte en bijzondere ontdekkingstocht door deze ‘tuin van het mystieke hart’.
De Poort naar Binnen
We beginnen bij een oude, metalen poort aan het eind van een pad van olijfbomen. “Dit is de poort van je hart,” zegt Hernandez. “Normaal openen we ons hart naar buiten, naar de wereld, maar hier openen we het naar binnen.” Zijn woorden zijn eenvoudig, maar raken aan iets diepers: de bomen in deze tuin, van de oude olijf tot de krachtige granaatappel, zijn meer dan planten. Ze zijn als tekens, verwijzingen naar de innerlijke reis die we allemaal kunnen maken.
Het Begin van de Reis: De Apostelbomen
We beginnen bij het eerste stadium van de tuin, een perceel van olijfbomen, elk met een eigen symboliek. De bomen staan in vier rijen van drie – twaalf in totaal – symbool voor de apostelen, met een oude “Christusboom” die als leidende figuur aan het hoofd staat. “Aan de ene kant vertegenwoordigt een olijfboomgaard de wilde, ongetemde natuur,” legt Hernandez uit. “Maar hier, in deze zorgvuldig geordende opstelling, ontstaat er rust en ritme. Deze ordening reikt verder dan alleen de bomen; het inspireert ons om ook balans te vinden in onze omgeving, in onze dagindeling en in onze relaties.”
Het Volgende Stadium: De Wijngaard van de Mystieke Tuin
Na het bosje met de olijfbomen bereiken we het tweede stadium van de mystieke tuin: de wijngaard. Dit perceel volgt op de geordende rijen olijfbomen en markeert een overgang naar een nieuw thema binnen de tuin. Hier groeien druivenranken die, zoals pater Hernandez uitlegt, speciaal gekweekt worden omdst ze de zilte grond van de lagune-eilanden weten te weerstaan. Deze druivensoort heeft zich aangepast aan de unieke omstandigheden van het gebied, een bijzonderheid die juist in tijden van klimaatverandering weer aan betekenis wint.
“Deze streek was ooit een grote wijnregio, zelfs in de tijd van Napoleon,” vertelt Hernandez met een trotse glimlach. “Overal in de lagune kon je onze druiven vinden. Ze herinneren ons eraan dat we, als de wereld verandert, altijd kunnen leren aanpassen.” Maar de druif heeft ook een symbolische rol, niet alleen in het christendom, waar wijn staat voor gemeenschap en spirituele verbinding, maar ook in oude verhalen waarin de druif symbool staat voor overvloed en levenslust.
Het Centrum van de Tuin: De Boom van het Leven
We bereiken het hart van de tuin, waar een granaatappelboom staat – de boom van het leven. Deze boom, toegewijd aan Maria, staat symbool voor wijsheid en vruchtbaarheid. De Spaanse heilige Teresa van Ávila, een inspiratiebron voor de karmelieten, vergeleek de spirituele reis met de groei en het bloeien van deze boom, een reis die vraagt om geduld en toewijding.
De Tuin van Milde Daden
Direct na de granaatappelboom komen we bij het perceel waar de paters hun groenten telen. Hier, te midden van zorgvuldig onderhouden bedden die in november al beginnen leeg te raken, ligt een andere, diepere betekenis verscholen. “Het kweken van voedsel is voor ons een symbool van het geven van milde daden,” vertelt pater Hernandez terwijl hij een rij kruiden aanwijst. “Wat we hier verbouwen, lijkt misschien bescheiden, maar het voedt ons en herinnert ons eraan dat delen een daad van mildheid en mededogen kan zijn.”
De Geneeskrachtige Kracht van de Melisse
Aan het einde van de tuin komen we bij het kruidenthema, waar een zoete geur van melisse in de lucht hangt. “Melisse is niet zomaar een kruid,” zegt Hernandez, “wij karmelieten maken er een elixer van, een soort melissewater dat je geest kalmeert.”“Dit deel van de tuin gaat over heling,” legt pater Hernandez uit, terwijl hij me uitnodigt om de verschillende kruiden aan te raken en te ruiken. “Om je hart echt te kunnen openen en ontvangen, moet je eerst helen. De kruiden helpen je daarbij. Het is heel letterlijk,” zegt hij glimlachend. “Gebruik deze kruiden, laat ze je genezen, en dan kun je je ook openstellen voor het schone en het goede.”
Vlinders van Transformatie
Terwijl ik door de tuin wandel, zie ik overal vlinders fladderen, hun kleuren fel en levendig in het zonlicht. Dagpauwoog, atalanta; ze lijken bijna deel van de tuin zelf. Hernandez wijst erop dat de levenscyclus van de vlinder symbool staat voor de transformatie die deze tuin als geheel representeert. Van rups tot vlinder, bewegen we onszelf door verschillende stadia van groei en verandering, net zoals we door de verschillende delen van de tuin gaan. Teresa van Ávila beschreef deze transformatie als een reis door het innerlijk, waar de ziel zich stap voor stap voorbereidt op het bereiken van een nieuwe staat van vrijheid en vervulling.
Een Moment van Reflectie
Deze kleine tuin, vol mystieke symboliek, raakt me op een manier die ik niet had verwacht. Hier, in de eenvoud van de natuur, zijn eeuwenoude spirituele lessen verankerd. Deze plek is meer dan een tuin; het is een levend testament van hoe mensen al vele eeuwen met de natuur samen een pad bewandelen van zelfontdekking.
Pater Hernandez laat me nog even alleen in stilte zitten, een moment om alle symboliek en betekenis van deze tuin tot me door te laten dringen.
Alleen toegankelijk op afspraak. Let op dat je ruim voor je bezoek contact opneemt. hier is de link naar de tuin
