” Het is logisch dat mensen zich tot het bos wenden voor hulp.’’ Shinrin Yoku expert Dr Qing Li:
Bosbaden is een beproefde natuurtherapie
Het heeft een wel heel bijzonder effect op hoe je je voelt en hoe gezond je bent. Hoe kan dat? Dat leggen we hier uit. Het lichaam reageert onmiddellijk op een bosbad. De bloeddruk zakt, spanning vloeit weg en stress verdwijnt. De wetenschap is het erover eens: mensen worden aantoonbaar gezonder van bosbaden.
AWE EN ONTZAG
Bij een bosbad ervaar je soms gevoelens van ontzag voor de natuur met haar verscheidenheid aan bomen, vogels, planten en water. Een grote mate van biodiversiteit heeft aantoonbare voordelen geestelijke gezondheid. Door het ervaren van ontzag maken mensen een diepere connectie met zichzelf en hun omgeving, wat een versterkt gevoel van welzijn, vervulling en creativiteit brengt. Het kan een krachtig middel zijn voor zelfreflectie, persoonlijke groei en het vinden van betekenis in het leven.
Emotionele ontregeling: Ontzag kan leiden tot intense emotionele reacties, zoals verwondering, bewondering en eerbied. Deze emoties kunnen de emotionele regulatie versterken en helpen bij het verminderen van angst, stress en depressie.
Tevreden en verbonden: Ontzag brengt je een sterk gevoel van verbondenheid met de natuur, andere mensen en het universum. Dit gevoel kan leiden tot compassie, empathie en altruïsme, wat op zijn beurt dan weer bijdraagt aan voldoening en welzijn.
Waardering voor schoonheid: Dieper begrip en waardering voor de schoonheid van de natuur en de wereld om ons. Dit kan leiden tot een gevoel van dankbaarheid, verwondering en inspiratie, wat op zijn beurt de creativiteit en het gevoel van vervulling kan vergroten.
Persoonlijke groei en reflectie: Ontzag kan aanmoedigen om dieper na te denken over henzelf, hun doelen en hun plek in de wereld. Dit kan leiden tot persoonlijke groei, zelfbewustzijn en verhoogde veerkracht in het omgaan met uitdagingen en veranderingen.
IMUUNSYSTEEM
Bomen produceren Fytoncides, dat zijn aromastoffen om zich te beschermen tegen schadelijke micro-organismen. Deze afweerstoffen nemen wij mensen op als we in de natuur zijn. Ingeademde fytoncides kunnen positieve effecten hebben op het immuunsysteem, waaronder:
Versterking van immuunrespons: Fytoncides stimuleren het immuunsysteem, zo bouw je afweer op tegen ziekteverwekkers. Door regelmatig contact met fytoncides kan het immuunsysteem dus beter infecties bestrijden en het lichaam gezond houden.
Verlaging van ontstekingsniveaus: Fytoncides hebben ontstekingsremmende eigenschappen die helpen om ontstekingen in het lichaam te verminderen.
Verbetering van mentale gezondheid: Het inademen van fytoncides vermindert stress, angst en depressie en het bevordert gevoelens van welzijn en kalmte. Bosbaden verhoogt de weerstand
GEZONDE BACTERIËN
Van de geboorte tot het graf zijn we omringd door nuttige bacteriën; ze leven in de omgeving, in de lucht die we inademen. en we delen ons lichaam met hen. Hoe meer interactie we met hen hebben, hoe gelukkiger en gezonder we zijn. Het leven in de steden is arm aan deze goede bacteriën, bij een bosbad neem je deze beschermers tot je en herstelt het evenwicht in je lichaam. Het combineren van gezonde bacteriën uit de natuur bij bosbaden kan dus een synergetisch effect hebben op onze gezondheid en welzijn. Lees hierover bijvoorbeeld een het artikelen van de Darmstichting ‘vuil maakt gelukkig’
Grip op Diabetes
Er is groeiende interesse in onderzoek naar de relatie tussen bosbaden en diabetes. Enkele studies en onderzoeken hebben inzichten opgeleverd. Een studie uit Japan, gepubliceerd in het International Journal of Environmental Research and Public Health, onderzocht de effecten van shinrin-yoku (bosbaden) op de bloedsuikerspiegel en het cardiovasculaire systeem van mensen met diabetes type 2. De resultaten suggereerden dat regelmatig shinrin-yoku de bloedsuikerspiegel kan helpen reguleren en de cardiovasculaire gezondheid kan ondersteunen bij mensen met diabetes type 2. Dit benadrukt het potentieel van bosbaden als een aanvullende benadering voor de behandeling en het beheer van diabetes. Ook de impact van bosbaden op stressniveaus, immuunfunctie en fysieke activiteit is onderzocht, die allemaal belangrijke aspecten zijn bij het beheer van diabetes. Deze onderzoeken benadrukken de potentiële rol van bosbaden om de gezondheid te bevorderen en diabetes te ondersteunen.
VORMEN EN PATRONEN
Laat je fascineren door patronen en vormen in de natuur, daar herstelt je focus van en je krijgt een kalm hoofd. Bij een bosbad noemen we dat aandacht voor vormen en patronen of Fractals, en zo werkt het: Fractals. De vormen en patronen in de natuur hebben een intrigerende uitwerking op het zenuwstelsel en de hersenen van mensen. De menselijke hersenen zijn evolutionair zo geprogrammeerd dat ze reageren op vormen, kleuren en patronen:
Biophilie: Onderzoek toont aan dat mensen een natuurlijke voorkeur hebben voor elementen uit de natuur in hun omgeving. Biophilie, expliciete aandacht op natuurlijke elementen, kan helpen om stress te verminderen, de productiviteit te verhogen en het welzijn te verbeteren. Het heeft een kalmerend effect op het zenuwstelsel en helpen om een gevoel van verbondenheid met de natuur te creëren.
Fractals: Fractals zijn herhalende patronen in de natuur, zoals de vertakkingen van bomen, de vormen van wolken en de golven van de zee. Het bekijken van fractale patronen heeft een rustgevend effect op de hersenen en helpt stress te verminderen. Studies tonen aan dat het observeren van fractals de hersenactiviteit kan veranderen en positieve emoties kan opwekken.
Symmetrie: Het menselijk brein is geprogrammeerd om symmetrie te herkennen en te waarderen, wat kan leiden tot een gevoel van esthetisch genot en harmonie, denk aan bloemblaadjes, spinnenwebben en de vleugels van vlinders. Het bekijken van symmetrische vormen kan de activiteit in de visuele cortex versterken en het beloningssysteem in de hersenen activeren.
Organische vormen: Het observeren van de vloeiende lijnen en structuren van organische vormen kan een gevoel van ontspanning en verbondenheid met de natuur creëren.
CREATIVITEIT EN PROBLEEMOPLOSSEND VERMOGEN
Geen focus? Het herstellen van aandachtsmoeheid wordt soft fascination (zachte aandacht) genoemd. Dit is een mentale toestand waarin men op een ontspannen wijze de aandacht kan richten op wat er nu gebeurt en waar er ruimte ontstaat voor reflectie. Attention Restoration Theory.
NEUROLOGISCHE EFFECTEN OP JE CREATIVITEIT
Deze neurologische effecten zorgen voor een goed klimaat voor creativiteit in de hersenen:
Dopamineproductie: De aanwezigheid van groen stimuleert de productie van dopamine in de hersenen. Dopamine is een neurotransmitter die geassocieerd wordt met beloning en plezier, een toename leidt tot een verbeterde stemming en een gevoel van vreugde en motivatie, wat op zijn beurt de creativiteit kan verhogen.
Beterde connectiviteit: Kleuren, geluiden en geuren versterken de neurale connectiviteit in de hersenen . Dit leidt tot betere integratie van informatie, nieuwe associaties en creatieve inzichten.
Inspiratie uit de natuur: De natuur zit vol met kleuren, vormen, geluiden en geuren die je creatieve geest prikkelen. Raak geïnspireerd door de vorm van een blad, de kleuren van de zonsondergang of het geluid van stromend water.
Verbinding met je intuïtie: Wanneer je jezelf onderdompelt in de natuur, kom je tot rust. Je kun je beter luisteren naar je intuïtie. Deze innerlijke stem kan je leiden bij het maken van creatieve beslissingen en het verkennen van nieuwe ideeën.
Mindfulness en focus: Bosbaden helpt je om in het moment te zijn en je te concentreren op zintuiglijke ervaringen. Je kunt helderder denken en dieper in je creatieve flow komen terwijl je geniet van de rust en sereniteit van het bos.
Loslaten van beperkende gedachten: In de natuur zijn, weg van dagelijkse stress en afleidingen, kan je helpen om beperkende gedachten los te laten die je creativiteit in de weg staan. Bosbaden biedt ruimte voor zelfreflectie en innerlijke rust, waardoor je oude patronen en overtuigingen kunt loslaten die je creatieve groei belemmeren. Door je geest te bevrijden van beperkingen, open je de deur naar nieuwe creatieve mogelijkheden.
STRESS
Er zijn tal van studies over bosbaden en het parasympathische zenuwstelsel. Gemeten worden lagere concentraties cortisol (stresshormoon) en een lagere hartslag na een sessie. Stress neemt meetbaar af.
HOGE BLOEDDRUK
Hoge bloeddruk is een sluipmordenaar. Preventie en herstel door bosbaden is goed onderzocht.Bosbaden is een preventieve en zachte interventie bij het beheersen van hoge bloeddruk, zelfs na slechts één sessie. Door tijd door te brengen in een bosrijk gebied kunnen mensen profiteren van de stressverlagende effecten, verbeterde ademhaling en verlaagde hartslag die direct bijdragen aan het reguleren van de bloeddruk. Het integreren van al een enkele bosbadervaring als onderdeel van een gezonde levensstijl kan helpen bij het verlichten van stress en het bevorderen van ontspanning, wat op zijn beurt leidt tot een verlaagde hartslag en een beter welzijn. De positieve effecten dragen bij aan het onder controle houden van de bloeddruk. Het is belangrijk om op te merken dat deze voordelen niet bedoeld zijn als vervanging voor medisch advies, maar als aanvullende en plezierige manier om de gezondheid en welzijn te ondersteunen.
DEPRESSIE
Bosbaden heeft een positieve impact op de hersenen en het zenuwstelsel, waardoor men beter met depressieve symptomen om kan gaan en je ook weer gevoelens van rust, verbondenheid en welzijn kan ervaren. Bosbaden is een aanvullende natuurtherapie die het beste in combinatie met behandeling voor depressie kan worden toegepast.
Als iemand met depressie gaat bosbaden dan verandert dat wat in de hersenen. De onderstaande neurologische reacties werken samen en versterken elkaar. Dat draagt dan bij aan een verbetering van de mentale gezondheid van mensen met depressie.
Dopamine en serotonine:
Dopamine en serotonine zijn chemische boodschappers die een cruciale rol spelen bij het reguleren van stemming, emoties en het gevoel van welzijn. Een verhoogde activiteit van dopamine en serotonine kan helpen om depressieve symptomen te verminderen en een gevoel van geluk en tevredenheid te bevorderen.
Stressrespons:
Bosbaden kan de activiteit van het sympathische zenuwstelsel verminderen, wat verantwoordelijk is voor de vecht-of-vluchtreactie op stress. Door de stressrespons te verlagen en de activiteit van het parasympathische zenuwstelsel te verhogen, dat geassocieerd wordt met ontspanning en herstel, kan het beoefenen van bosbaden helpen om stress en angst te verminderen die vaak gepaard gaan met depressie.
Prefrontale cortex:
bosbaden kan de activiteit van de prefrontale cortex veranderen, het deel van de hersenen dat betrokken is bij emotieregulatie, besluitvorming en zelfreflectie. Door de prefrontale cortex te activeren, kunnen mensen met depressie vaak beter omgaan met negatieve gedachten en emoties, en hun vermogen tot cognitieve controle en zelfbeheersing verbeteren.
Default Mode Network (DMN):
Bosbaden beïnvloedt het Default Mode Network, dat is een netwerk van hersengebieden dat geassocieerd wordt met zelfreflectie, piekeren en het dwalen van de geest. Het activeren van dit netwerk helpt om de focus naar het huidige moment te verplaatsen, mindful te zijn van de omgeving en het gevoel van verbondenheid met de natuur te versterken, wat kan leiden tot een vermindering van depressieve symptomen.
Hippocampus:
De hippocampus is een gebied van de hersenen dat betrokken is bij leren, geheugen en emotieregulatie. Onderzoek heeft aangetoond dat bosbaden de hippocampus stimuleert en de neuroplasticiteit bevordert. Dat kan helpen bij het verminderen van depressie en het verbeteren van het emotionele welzijn.
HORMONEN
Bosbaden heeft een positief effect op verschillende hormonen in het lichaam, waardoor het welzijn en de gezondheid worden bevorderd. Hier zijn enkele manieren waarop bosbaden invloed kan hebben op hormonen:
Cortisol:
Bosbaden kan helpen om de niveaus van het stresshormoon cortisol te verlagen. Door de rustgevende en kalmerende omgeving van het bos kan de activiteit van de hypothalamus-hypofyse-bijnieras worden verminderd, wat resulteert in een afname van cortisolniveaus. Dit kan bijdragen aan het verminderen van stress en het bevorderen van ontspanning.
Serotonine:
Tijd doorbrengen in de natuur, zoals bij bosbaden, kan de aanmaak van serotonine in de hersenen stimuleren. Serotonine staat bekend als het ‘gelukshormoon’ en speelt een belangrijke rol bij het reguleren van stemming en emoties. Een toename van serotonine kan leiden tot een verbeterd gevoel van welzijn en geluk.
Dopamine:
Dopamine is een neurotransmitter en regelt beloning, motivatie en plezier. Een toename van dopamine zorgt voor een gevoel van voldoening en genot. Dus daardoor heeft bosbaden ook een positieve invloed op het mentale welzijn.
Melatonine:
De blootstelling aan natuurlijk licht en de regelmaat van het dag-nacht ritme in de natuur tijdens bosbaden kunnen de productie van melatonine bevorderen. Melatonine is een hormoon dat een rol speelt bij het reguleren van de slaap-waakcyclus en het bevorderen van een goede nachtrust. Een gezonde melatonineproductie kan bijdragen aan een betere slaapkwaliteit en een verhoogd gevoel van alertheid overdag.
Oxytocine:
Bosbaden stimuleert ook de vrijgave van oxytocine. Dat hormoon staat ook wel bekend als het ‘knuffelhormoon’. Oxytocine zorgt voor sociale binding, vertrouwen en verbondenheid. Bij een bosbad stimuleert oxytocine de relaties en geeft een gevoel van verbondenheid met anderen en met de natuur.
Wij mensen hebben meer dan 6 miljoen jaar in een symbiose met de natuur geleefd. De verstedelijking heeft ons gevoelig gemaakt voor welvaartsziekten zoals stress en hart- en vaatziekten.
Frappant…!
Bosbaden, de beproefde natuurtherapie heeft een wel heel bijzonder effect op hoe je je voelt en hoe gezond je bent.
Een studie uit 2011 wees uit dat ontspannen boswandelingen, vergeleken met stadswandelingen, een daling van 12,4 procent in cortisolspiegels opleveren, een afname van zeven procent in sympathische zenuwactiviteit, een daling van 1,4 procent in bloeddruk en een daling van 5,8 procent in hartslag. Misschien nog belangrijker is dat onder de bomen de geest kalmeert en gevoelens van ontzag op worden gewekt, die beide leiden tot rust en evenwicht – voor de deelnemers en hun dagelijkse omgeving.
We hebben een literatuurlijst samengesteld voor geïnteresseerden.