De dag waarop 12 nieuwe gidsen opstonden.
Zaterdag was een parelgrijze dag, met milde temperaturen. De kleuren van de tuin leken in elkaar over te lopen, waardoor ook wij – deelnemers en gidsen – bijna samensmolten met de omgeving. Wat een verschil met het examen van groep 7, dat plaatsvond bij meer dan dertig graden.
Tien bosbaden op één dag
We hadden in totaal tien bosbaden: zes in de ochtend en vier in de middag. Een fikse organisatie, laat ik je dat vertellen. Ik was hard aan het werk en eerlijk gezegd ’s ochtends wat gestrest. Maar goed, ontspannen is op een examendag niet voor mij bedoeld; dat is aan de deelnemers.
Van oefening naar werkelijkheid
Tijdens de opleiding hadden de studenten vooral op elkaar geoefend. Ze waren gewend aan voorbeeldig brave bosbadderaars. Maar zodra je voor het eerst publiek meeneemt, verandert alles.
Deelnemers zijn geen studenten. Ze bewegen op hun eigen manier, met hun eigen tempo en gedachten. Ze brengen hun stemming, hun verwachtingen en hun vragen mee het bos in. En juist dat is wat je als gids leert: omgaan met wat er zich aandient.
Het leven doet mee aan je bosbad
Soms besluit iemand halverwege om even ertussenuit te gaan, of een verhaal te vertellen terwijl jij stilte nastreeft. Soms sluit er onverwacht iemand in een rolstoel aan, of blijkt een deelnemer alleen Engels te spreken. Niets daarvan staat in je draaiboek.
Het leven zelf doet mee aan je bosbad. Dan moet je vertrouwen op wat je weet, wat je kunt, wat je hebt geoefend – ook zonder je nog te kunnen afstemmen op de meer-dan-menselijke wereld.
Vanaf nu hoeven deze gidsen niet meer te zeggen: ik ben aspirant-gids, of ik ben gids in opleiding.
Ze zijn gids.
Bosbaden begeleiden is niet altijd mijmering; het kan hard werken zijn. Dat merkte de gids die tijdens zijn natuurmeditatie plots werd overstemd door een tetterende muziekinstallatie met een zomerhit uit vervlogen jaren. Als je dan aan de groep vraagt wat ze horen en het antwoord is “Yay, la-la-la lay”, heb je het niet eenvoudig.
Of wanneer je activiteiten hebt voorbereid op het gras en iemand slecht ter been en niet blijkt te kunnen komen. Dan moet je improviseren, snel en zorgvuldig.
De weg van de gids
Tijdens de opleiding leren we: het pad van de gids is niet zo anders dan wat Joseph Campbell beschrijft in The Way of the Hero. Het is een avontuurlijke reis vol hindernissen, ontmoetingen en onverwachte wendingen. Uiteindelijk eindigt het met een moment van vervulling – het feest dat volgt na de tocht.
Dat pad hebben de gidsen van groep 8 zaterdag gelopen. Hun eerste bosbaden waren vol avontuur. Niet alles ging soepel, er waren hobbels en momenten waarop het mis leek te gaan, maar ook dat hoort erbij. Juist in die momenten leer je vertrouwen.
The forest has your back
Tijdens hun eerste bosbad hebben zij werkelijk ervaren wat er bedoeld wordt met The forest has your back. Het bos geeft je ruggensteun. Je hoeft het niet alleen te doen. De natuur helpt je dragen.
En dan, aan het eind van de dag, zit je samen met een kop thee. Je bent een team geworden – een groep reizigers die iets onvergetelijks heeft meegemaakt.
Van student naar gids
Deze rite de passage, deze overgang van student naar gids, was voelbaar in alles. Het moment waarop oefenen overgaat in dragen, waarin kennis plaatsmaakt voor vertrouwen. Waarin je niet meer alleen begeleidt wat gepland is, maar aanwezig bent bij wat werkelijk gebeurt.
Voor deze groep was het de dag waarop ze hun eigen stem als gids begonnen te herkennen. En als hoofdtrainer ben ik diep dankbaar dat ze dat hebben kunnen ervaren – gedragen door elkaar, door het bos, door alles wat meebeweegt als je werkelijk de stap zet van leerling naar gids.
De stem van een gids
Vanaf nu hoeven deze gidsen niet meer te zeggen: ik ben aspirant-gids, of ik ben gids in opleiding.
Ze zijn gids.
Ze mogen hun plek innemen met de woorden:
Ik ben bosbadgids – kom met mij mee de natuur in.
Dat is de stem die zaterdag geboren werd: rustig, aanwezig en geworteld.
En het bos luistert mee.