Bij een Bosbad activeer je je zintuigen: je voelt de frisse lucht op je huid, hoort het zachte ruisen van de bladeren, ruikt de rijke geuren van de bomen om je heen. De diepe verbinding met de natuur helpt om te ontspannen. Maar wat betekent dat, al je zintuigen activeren, vooral als je in de stad woont?
In stedelijke omgevingen zijn we gewend geraakt aan het ‘uitschakelen’ van onze zintuigen. Het is er vaak te luid, te fel en te geurenrijk om alles binnen te laten. We blokkeren het lawaai met oortjes, staren op ons schermpje en we onderdrukken de onaangename geuren van verkeer en mensenmassa’s door minder diep te ademen. Dit gedrag lijkt misschien verstandig, maar is het wel gezond?
Recent onderzoek, gepubliceerd in Nature Communications en vandaag besproken in NRC, laat zien dat het verlies van het reukvermogen emotionele gevolgen heeft en ook je ademhaling en mentale gezondheid beïnvloedt. Mensen zonder reukvermogen, een aandoening die bekendstaat als anosmie, ademen anders dan mensen die dat wel kunnen. Mensen die wel kunnen ruiken blijken onbewust extra ademhalingspieken te hebben wanneer er iets te ruiken valt. Deze pieken verdwijnen echter in een geurloze omgeving. Mensen met anosmie missen deze ademhalingsreacties volledig, wat bijdraagt aan gevoelens van depressie en emotionele afstomping.
Het verlies van de reuk wordt vaak onderschat, maar het heeft enorme gevolgen. Mensen met anosmie hebben niet alleen moeite met het herkennen van gevaarlijke geuren, zoals rook of gas, maar ervaren ook sociale en emotionele isolatie. Ze hebben een verminderde levenskwaliteit, en de kans op eetproblemen en depressie is aanzienlijk groter. Zelfs de levensverwachting van ouderen met anosmie is lager.
Dit roept de vraag op: hoe kunnen we weer verbinding maken met onze zintuigen in een wereld die ons constant prikkelt, maar waar we ons tegelijkertijd voor afsluiten? De sleutel ligt in het bewust activeren van onze zintuigen, en dat is precies wat een Bosbad doet. Tijdens een Bosbad herontdek je de kracht van je zintuigen door je volledig onder te dompelen in de natuur. Je ruikt de frisse lucht, hoort de natuurlijke geluiden, en voelt de rust die ontstaat als je je zintuigen weer opent voor de wereld om je heen.
Dit onderzoek toont opnieuw aan hoe belangrijk het is om in contact te blijven met onze zintuigen en de natuur. Niet alleen voor ons fysieke welzijn, maar ook voor onze emotionele gezondheid. Een Bosbad biedt de kans om opnieuw te leren ademen, te ruiken, en onszelf te verbinden met de wereld om ons heen – iets wat we in het drukke stadsleven maar al te makkelijk vergeten.
Wil jij je zintuigen herontdekken en je weer verbonden voelen met de natuur? Overweeg dan om deel te nemen aan een Bosbad. Het is meer dan een wandeling; het is een manier om je lichaam en geest op te laden en opnieuw in balans te komen met je omgeving.
Neurologie Depressie en vlakke emoties bij reukverlies zouden door een veranderd ademhalingspatroon kunnen komen.
Mensen zonder reukvermogen ademen op een andere manier dan mensen die wel kunnen ruiken. Die laatsten hebben bij elke inademing extra pieken – maar alléén als er iets te ruiken valt. In een geurloze ruimte is dat piekje er niet. Dat schrijven Israëlische onderzoekers dinsdag in Nature Communications. De veranderingen in het ademhalingspatroon zouden kunnen bijdragen aan de fysieke en mentale problemen die vaak voorkomen bij mensen zonder reukvermogen, denken de auteurs.
Niets meer kunnen ruiken, anosmie, heeft grote invloed op de kwaliteit van leven. Bij mensen met anosmie komen depressie en emotionele afstomping vaker voor. Ook leidt het tot eetproblemen en sociale moeilijkheden, en mensen pikken alarmsignalen zoals rook of gaslucht niet meer op. Dat alles leidt zelfs tot een verminderde levensverwachting onder ouderen met anosmie.
Een klap op het hoofd
Niets kunnen ruiken kan aangeboren zijn of verworven. Het kan bijvoorbeeld optreden na een infectie met een luchtwegvirus zoals griep of het coronavirus. En ook na een neusoperatie, bij gebruik van bepaalde medicijnen, na een klap op het hoofd en bij ziekten als diabetes, parkinson, alzheimer en psychiatrische aandoeningen kunnen reukstoornissen optreden. Vaak komt het doordat het reukepitheel in de neus is beschadigd of doordat zenuwcellen stukgaan, zoals de verbinding tussen het reukorgaan en de hersenen.
Het was al bekend dat ademhalingspatronen worden beïnvloed door geuren, zelfs tijdens het slapen. Bij lekkere geuren ademen mensen dieper in, een zogenoemde ‘snuifreactie’, bij vieze geuren juist minder diep. Daarom wilden de onderzoekers uitzoeken of de ademhaling bij mensen met anosmie anders verloopt.
Aan het onderzoek deden 31 mensen mee met aangeboren anosmie en 21 mensen die wél konden ruiken. Zij kregen 24 uur lang een draagbaar apparaatje mee dat de luchtstroom meet via een zogeheten zuurstofbril, een doorzichtig slangetje met twee uitstekende buisjes in de neusgaten. Zo volgden de onderzoekers het ademhalingspatroon van hun deelnemers tijdens hun bezigheden overdag en terwijl ze sliepen.
Extra inhalatiepieken
Alle proefpersonen ademden gemiddelde met dezelfde frequentie, ongeveer eens per vier seconden. Maar mensen die wél konden ruiken hadden bij elke ademteug een of twee extra inhalatiepieken – samen goed voor 240 extra inadempieken per uur overdag. De extra pieken waren er niet als de ruikende deelnemers in een geurloze kamer zaten. Die pieken wijzen op een snuifreactie die onbewust optreedt. Ook ’s nachts waren er verschillen in het ademhalingspatroon tussen ruikenden en niet-ruikenden.
Ademhalingspatronen hebben invloed op de hersenactiviteit, en op het geheugen en emoties, laten eerdere studies zien. De auteurs opperen dan ook dat het niet alleen het verlies van het reukvermogen is dat bijdraagt aan de gezondheidsproblemen die mensen met anosmie kunnen hebben, maar ook de veranderde manier van ademhalen.
Wat de bijdrage is van de ademhaling die via de mond verloopt, staat nog open. En of het veranderde ademhalingspatroon ook optreedt bij verworven anosmie, zoals na een coronavirusinfectie, laat deze studie niet zien.
Een versie van dit artikel verscheen ook in de krant van 23 oktober 2024.
